นาง
วันทอง

หญิงงามแห่งเมืองสุพรรณ

พิมพิลาไลย

นางวันทองเกิดในชื่อ พิมพิลาไลย ในครอบครัวพ่อค้าผู้มั่งคั่งที่เมืองสุพรรณบุรี นางเติบโตมาพร้อมกับพลายแก้ว (ขุนแผนในอนาคต) และขุนช้าง มหากาพย์บรรยายว่านางเป็นสตรีที่มีความงามล้ำเลิศตามอุดมคติของสยามโบราณ ทั้งกิริยามารยาทและฝีมือในงานบ้านงานเรือน

ในช่วงงานเทศกาลสงกรานต์ นางได้พบกับพลายแก้วอีกครั้งในขณะที่เขากำลังบวชเป็นเณร แม้จะอยู่ภายใต้ศีลสิกขาบท แต่อำนาจแห่งกรรมและวิชา มหาละลวย ที่เณรแก้วเชี่ยวชาญ ได้นำพาให้ทั้งคู่ตกลงสู่ห้วงแห่งความรักที่เป็นจุดเริ่มต้นของโศกนาฏกรรมทั้งปวง

จุดไคลแมกซ์: ต่อหน้าพระพักตร์พระพันวษา

ความขัดแย้งถึงขีดสุดเมื่อขุนแผนใช้วิชาสะกดทัพพาวันทองหนีออกจากบ้านขุนช้างไปอยู่ในป่า จนกระทั่งพระพันวษาทรงพระพิโรธที่เกิดเหตุวุ่นวายไม่จบสิ้น จึงมีรับสั่งให้เรียกตัวทุกฝ่ายเข้าเฝ้ากลางศาลหลวง

กษัตริย์ทรงยื่นคำขาดให้วันทองตัดสินใจเลือกชายเพียงคนเดียว วินาทีนั้นคือการปะทะกันของขั้วอำนาจในใจนาง:

• ขุนแผน: ตัวแทนของความรักที่เร่าร้อน พลังเหนือธรรมชาติ แต่ไร้ความมั่นคงและมีเมียมาก
• ขุนช้าง: ตัวแทนของความมั่นคงทางทรัพย์สิน ความจงรักภักดีที่แน่วแน่ แต่รูปชั่วอัปลักษณ์และได้นางมาด้วยเล่ห์กล

ด้วยความบอบช้ำทางจิตใจและการถูกกดดันสะสม วันทองเกิดความลังเลใจอย่างหนัก นางไม่สามารถปฏิเสธขุนแผนผู้เป็นรักแท้ และไม่อาจผลักไสขุนช้างผู้ดูแลนางประดุจราชินีได้ทันที พระพันวษาทรงมองความลังเลนี้เป็นการหมิ่นพระเกียรติและทำลายระเบียบศีลธรรม จึงรับสั่งให้ประหารชีวิตนางเสีย